Praten met kinderen

In de wereld van opvoeding en de ontwikkeling van het jonge kind zijn er talloze benaderingen en methoden om effectief te communiceren met je kinderen. Eén benadering die steeds meer erkenning krijgt, is de Reggio Emilia methode. Deze methode is ontstaan in het Italiaanse stadje Reggio Emilia en benadrukt het belang van respectvolle, diepgaande interactie tussen volwassenen en kinderen. In deze blog hebben we het over de communicatie met BSO kinderen van 4 tot 12 jaar , aan de hand van de zes interactievaardigheden die gelden voor de kinderopvang en de pedagogische uitgangspunten van Reggio Emilia.


Achtergrond van de Reggio Emilia methode

De Reggio Emilia-benadering is ontstaan na de Tweede Wereldoorlog en heeft als uitgangspunt dat kinderen actieve bouwers van hun eigen kennis zijn. Het respecteert het kind als competent en nieuwsgierig, en het moedigt creativiteit en zelfexpressie aan. Bij deze methode worden kinderen gezien als unieke individuen met hun eigen interesses, ideeën en talenten. Dit is een waardevolle basis om effectieve communicatie met kinderen op te bouwen. 

 

 

De zes interactievaardigheden

1. Sensitieve Responsiviteit

Sensitieve responsiviteit houdt in dat je als volwassene alert en gevoelig bent voor de behoeften van het kind. In de Reggio Emilia methode betekent dit dat je de signalen van het kind opmerkt en erkent, of het nu gaat om fysieke behoeften, emotionele uitdrukkingen of nieuwsgierigheid. Dit toont het kind dat hun gedachten en gevoelens belangrijk zijn en dat ze gehoord worden. 

 

pexels-photo-8550841


2. Respect voor autonomie

Elk kind is uniek, en de Reggio Emilia methode benadrukt het belang van het erkennen en waarderen van elk individu. Moedig in je communicatie met een kind hun eigen stem en perspectief aan. Luister aandachtig naar wat ze te zeggen hebben en moedig ze aan om hun eigen gedachten en ideeën te uiten. 

 

3. Structureren en grenzen stellen

Het betrekken van kinderen bij het opstellen van grenzen kan ze een gevoel van eigenaarschap geven. In plaats van grenzen op te leggen, kun je met kinderen samenwerken door samen de regels en grenzen vast te stellen en op te schrijven.

Positieve communicatie houdt in dat je respectvol en vriendelijk communiceert met een kind. Vermijd negatieve taal en straffen, en in plaats daarvan benadruk je positieve gedragingen en geef je positieve bevestiging. Dit helpt het kind om zelfvertrouwen en een positieve houding te ontwikkelen. Probeer het antwoord “nee” op een vraag zoveel mogelijk te vervangen met een positieve variant.

Een voorbeeld; een jongen vraagt aan een pedagogisch professional of hij van tafel mag. Een antwoord kan zijn “nee, nog niet iedereen is klaar,  blijf maar even zitten!”. 

Een positiever antwoord is “Dat mag, zodra de rest ook klaar is kun jij ook van tafel. 

Goed?”.

Belangrijk is om de behoefte te herkennen en hier proberen gehoor aan te 

geven. 

 

 

pexels-photo-7880785

4. Praten en uitleg geven

Soms hebben kinderen moeite met het woordelijk uitdrukken van gevoelens. Als pedagogisch professional kan het van belang zijn om dit voor sommige kinderen te “ondertitelen”.  Wanneer een kind bijvoorbeeld verdrietig kijkt kan het helpen om het kind te ondersteunen door te vragen; “ik zie dat je verdrietig bent. Wil je er iets over vertellen?”. Door bevestiging te geven en door te vragen kan het zijn dat het kind hierna wel vertelt wat hem dwars zit. 

Ook uitleg geven over je eigen handelen zorgt ervoor dat kinderen een rijk scala aan taal aangeboden krijgen. Leg dus uit wat je doet en waarom je iets doet. Ook wanneer een kind er niet om vraagt. Dit kan bijdragen aan duidelijkheid en veiligheid. Zo weet een kind immers waar hij aan toe is en leert hij betekenis te geven aan woorden welke hij misschien nog niet kent.

5. Ontwikkeling stimuleren

Taal is een krachtig hulpmiddel voor communicatie en leren. Binnen de Reggio Emilia methode wordt taalontwikkeling aangemoedigd door veel gesprekken met kinderen te voeren over dat wat ze interesseert, wat ze doen of hebben gemaakt en hun vragen te bespreken. Door naar hun verhalen en ideeën te luisteren, deze te bespreken en ze aan te moedigen om hun gedachten duidelijk uit te drukken ontwikkelen kinderen hun taal- en gespreksvaardigheid.      

   


6. Begeleiden van interacties

De Reggio Emilia methode benadrukt de rol van volwassenen als mede-lerende. Het is van belang om je nieuwsgierig en leergierig op te stellen naar een kind. Op onze BSO’s tonen wij interesse in de dagelijkse ontdekkingen en onderzoeken wij samen met de kinderen de wereld om ze heen. Kinderen worden daarbij gestimuleerd met elkaar in gesprek te gaan, elkaar te helpen en samen te werken. De pedagogisch medewerker vervult daarin een belangrijke rol als begeleider en stimulator van de interactie.  

 

Praktische Toepassing

Het integreren van de Reggio Emilia-principes in de communicatie met een BSO-kind van 4 tot 12 jaar kan een positieve impact hebben op hun ontwikkeling. Maar hoe doe je dit dan?

 

Hier zijn enkele praktische tips: 

  • Wees nieuwsgierig en stel veel open vragen; hoeveel…, wie…, wanneer…. Dit maakt dat het kind zelf moet gaan nadenken. Wanneer je hierop doorvraagt zul je zien dat een kind getriggerd wordt om zelf na te denken over oplossingen, oorzaken en gevolgen.
  • Neem de tijd om echt naar je kind te luisteren en hun vragen serieus te nemen.
  • Moedig hun nieuwsgierigheid aan door samen met hen op ontdekkingstocht te gaan.
  • Geef positieve bevestiging en prijs hun inspanningen.
  • Zorg voor een rijke taalomgeving door boeken te lezen en open gesprekken te voeren.
  • Wees een actieve deelnemer in hun leerproces en blijf zelf leren. Al is het maar door je te verwonderen over de inzichten van het kind.
  • Door communicatie te zien als een tweerichtingsproces waarbij zowel volwassenen als kinderen actieve deelnemers zijn, kunnen we een sterke band opbouwen en een solide basis leggen voor het leren en groeien van onze kinderen. De Reggio Emilia methode biedt een waardevol kader om deze communicatie te bevorderen en de ontwikkeling van kinderen te ondersteunen. 
Created with Snap